شاخه های دیجیتال مارکتینگ – معرفی ۱۲ شاخه مهم بازاریابی دیجیتال
از مهمترین روشهای بازاریابی اینترنتی میتوان به سئو، تبلیغات کلیکی، بازاریابی محتوایی، بازاریابی شبکههای اجتماعی و بازاریابی ایمیلی اشاره کرد. در واقع، شاخههای دیجیتال مارکتینگ مجموعهای از روشها و کانالهای مختلف برای جذب مخاطب، افزایش آگاهی از برند، تعامل با مشتری و افزایش فروش در فضای آنلاین هستند. در این مطلب از مجله فرادرس، قرار است شاخه های دیجیتال مارکتینگ را توضیح دهیم و با نحوه کار هرکدام آشنا شویم.
- با شاخههای مختلف دیجیتال مارکتینگ و کاربرد هرکدام آشنا میشوید.
- کاربرد سئو، بازاریابی محتوا و شبکههای اجتماعی را بررسی میکنید.
- با روشهای تبلیغات آنلاین و بازاریابی ایمیلی آشنا میشوید.
- بهترین مسیر برای شروع دیجیتال مارکتینگ را بررسی میکنید.


اگر صاحب کسبوکار هستید، محصول یا خدمتی برای فروش دارید یا بهدنبال توسعه فعالیت خود در فضای آنلاین هستید، شناخت شاخههای مختلف دیجیتال مارکتینگ به شما کمک میکند تا متناسب با اهداف، مخاطبان و بودجه خود، بهترین کانالهای بازاریابی را انتخاب کنید و استراتژی موثرتری برای رشد کسبوکارتان داشته باشید. در ادامه، با ۱۲ شاخه اصلی دیجیتال مارکتینگ و کاربرد هرکدام آشنا میشویم.
شاخه های دیجیتال مارکتینگ
دیجیتال مارکتینگ حوزهای گسترده است و روشهای متنوعی را برای جذب مخاطب، معرفی محصولات و خدمات، افزایش فروش و حفظ مشتری در بر میگیرد. هر یک از این روشها ابزارها، کاربردها و ویژگیهای خاص خود را دارند و میتوانند در بخش متفاوتی از مسیر ارتباط با مشتری مورد استفاده قرار بگیرند.
۱۲ شاخه اصلی دیجیتال مارکتینگ عبارتاند از:
- بازاریابی محتوایی
- بهینهسازی موتورهای جستجو یا سئو
- تبلیغات کلیکی
- بازاریابی شبکههای اجتماعی
- بازاریابی ایمیلی
- بازاریابی موبایلی
- اتوماسیون بازاریابی
- تبلیغات همسان
- تبلیغات نمایشی
- بازاریابی ویدیویی
- بازاریابی اینفلوئنسری
- بازاریابی همکاری در فروش
بیشتر کسبوکارها بهجای تکیه بر یک کانال، ترکیبی از ۵ تا ۷ شاخه را به کار میگیرند. برای مثال، سئو و بازاریابی محتوایی معمولاً برای رشد بلندمدت مناسبتر هستند، تبلیغات کلیکی و تبلیغات شبکههای اجتماعی میتوانند نتایج سریعتری ایجاد کنند و بازاریابی ویدیویی نیز یکی از روشهای موثر برای افزایش تعامل با مخاطبان است.

انتخاب ترکیب مناسب این روشها به اهداف کسب و کار، مخاطب هدف، بودجه بازاریابی و حوزه فعالیت بستگی دارد. در ادامه، با ارائه توضیح بیشتر سعی میکنیم نحوه کار شاخه های دیجیتال مارکتینگ را بیشتر بشناسیم. پیش از شروع، پیشنهاد میکنیم با مشاهده فیلم آموزش بازاریابی دیجیتال یا دیجیتال مارکتینگ Digital Marketing با گواهینامه از فرادرس، با تمام اصول و مبانی بازاریابی اینترنتی آشنا شوید.
لینک این آموزش را برای دسترسی بهتر شما در زیر آوردهایم:
بازاریابی محتوایی
محتوا نقشی کلیدی در افزایش آگاهی از برند و تقویت جایگاه آن در ذهن مخاطبان دارد. در فضای دیجیتال، «بازاریابی محتوایی» یا «کانتنت مارکتینگ» (Content Markating) به فرایند تولید و انتشار محتوایی ارزشمند، مرتبط و مستمر گفته میشود که با هدف جذب و حفظ مخاطبان هدف انجام میگیرد. کسبوکارها با تولید و انتشار انواع محتوا، از جمله مقالههای وبلاگی، ویدئو، اینفوگرافیک و دیگر قالبهای محتوایی، میتوانند اعتبار و تخصص خود را در حوزه فعالیت خود به نمایش بگذارند، بهعنوان مرجعی قابل اعتماد شناخته شوند و ارتباطی مؤثر و ماندگار با مخاطبان هدف خود برقرار کنند.
مهمترین انواع بازاریابی محتوایی را در فهرست زیر آوردهایم:
- مقالههای وبلاگی و تخصصی
- ویدیوها
- اینفوگرافیک
- کتابهای الکترونیکی و وایتپیپرها
- مطالعات موردی
- پادکستها
- وبینارها
- ابزارها و محاسبهگرها
سئو
«سئو یا بهینهسازی موتورهای جستجو» (Search Engine Optimization | SEO)، مجموعهای از فرایندها و تکنیکهاست که با هدف بهبود جایگاه یک وبسایت در نتایج موتورهای جستجو و افزایش دیده شدن آن انجام میشود. سئو نقشی اساسی در کمک به مخاطبان هدف برای پیدا کردن یک کسبوکار در فضای آنلاین دارد. هرچقدر هم محتوا باکیفیت و ارزشمند باشد، اگر در نتایج جستجو دیده نشود، نمیتواند تأثیر چندانی بر جذب مخاطب داشته باشد.
برای یادگیری کامل سئو، پیشنهاد میکنیم فیلم آموزش سئو یا بهینه سازی سایت همراه با تکنیک های کاربردی SEO با گواهینامه از فرادرس را تماشا کنید. لینک این فیلم آموزش را برای دسترسی بهتر شما در زیر قرار دادهایم:
از مهمترین انواع سئو و عواملی که در هریک بهینهسازی میشود، میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- «سئوی داخلی» (On-Page SEO): بهینهسازی محتوا، عنوان صفحات، توضیحات متا، تیترها، تصاویر و لینکسازی داخلی.
- «سئوی فنی» (Technical SEO): بهبود سرعت وبسایت، سازگاری با موبایل، ساختار سایت، نقشههای سایت XML و پیادهسازی اسکیما (Schema Markup).
- «سئوی خارجی» (Off-Page SEO): دریافت بکلینک از وبسایتهای معتبر، افزایش اشاره به برند در فضای وب و تقویت سیگنالهای اجتماعی.
- «سئوی محتوا» (Content SEO): تولید محتوای باکیفیت و جامع که با هدف و نیت کاربر از جستجو (Search Intent) همخوانی داشته باشد.
- «سئوی محلی» (Local SEO): بهینهسازی پروفایل کسبوکار در گوگل، ثبت اطلاعات کسبوکار در منابع محلی و دریافت و مدیریت نظرات کاربران (برای کسبوکارهای محلی).
در مطلب زیر از مجله فرادرس به صورت کامل در مورد سئو و تکنیکهای آن توضیح دادهایم.
تبلیغات کلیکی
«تبلیغات کلیکی یا پرداخت به ازای کلیک» (Pay Per Click | PPC) به کسبوکارها این امکان را میدهد که برای نمایش تبلیغات خود در موتورهای جستجو و سایر پلتفرمهای دیجیتال جایگاه تبلیغاتی خریداری کنند و فقط زمانی هزینه بپردازند که کاربر روی تبلیغ کلیک کند.
کسبوکارها با هدفگیری کلمات کلیدی و گروههای جمعیتی مشخص، میتوانند به مخاطبان ایدهآل خود دسترسی پیدا کنند و ترافیک مرتبط و هدفمند بیشتری را به وبسایت خود هدایت کنند. این روش در نهایت به افزایش دیده شدن برند و جذب سرنخهای فروش کمک میکند. تبلیغات کلیکی در نقطه مقابل جذب ترافیک ارگانیک از طریق سئو قرار دارد. با این وجود، استفاده همزمان از این دو روش میتواند اثربخشی استراتژی بازاریابی دیجیتال را به شکل قابلتوجهی افزایش دهد.

بازاریابی شبکه های اجتماعی
«بازاریابی شبکههای اجتماعی» (Social Media Marketing) به استفاده از پلتفرمهای اجتماعی برای معرفی برند، جذب مخاطب، ایجاد تعامل و در نهایت افزایش فروش گفته میشود. شبکههای اجتماعی به یکی از مهمترین کانالهای ارتباطی کسبوکارها با مخاطبان تبدیل شدهاند و فرصت مناسبی برای افزایش آگاهی از برند و ایجاد ارتباطی مستقیم و مستمر با مشتریان فراهم میکنند.
در این روش، کسبوکارها با تولید و انتشار محتوای متناسب با مخاطبان خود در پلتفرمهایی مانند فیسبوک، ایکس (توییتر)، اینستاگرام، لینکدین و تیکتاک، با دنبالکنندگان تعامل کرده، ارتباط خود را با آنها تقویت میکنند و محصولات یا خدمات خود را معرفی و تبلیغ میکنند.
بازاریابی ایمیلی
«بازاریابی ایمیلی» (Email Marketing) یکی از روشهای موثر و قدیمیتر بازاریابی دیجیتال است که از ایمیل برای ارتباط مستقیم با مخاطبان، پرورش «مشتریان راغب» (Leads)، حفظ مشتریان و افزایش نرخ تبدیل استفاده میکند. این روش به کسبوکارها کمک میکند پیام و محتوای موردنظر خود را مستقیماً به صندوق ورودی مخاطبان ارسال کنند و ارتباطی مستمر و هدفمند با آنها داشته باشند.
کسبوکارها با ارسال ایمیلهای شخصیسازیشده و متناسب با نیاز مخاطبان میتوانند محتوای ارزشمند، پیشنهادهای ویژه، اخبار و بهروزرسانیهای جدید را در اختیار مشترکان خود قرار دهند. بازاریابی ایمیلی علاوه بر تقویت ارتباط و وفاداری مشتریان به برند، میتواند نقش مهمی در بازگشت مشتریان و افزایش فروش داشته باشد.
صفر تا صد یادگیری دیجیتال مارکتینگ با فرادرس
برای یادگیری دیجیتال مارکتینگ، بهتر است ابتدا با مفاهیم پایه و نحوه کار کانالهای مختلف آشنا شوید و سپس یکی از حوزههای اصلی مانند سئو، بازاریابی محتوا یا شبکههای اجتماعی را بهصورت تخصصی دنبال کنید. در مرحله بعد، یادگیری تبلیغات دیجیتال و تحلیل دادهها به شما کمک میکند عملکرد کمپینها را ارزیابی و بهینه کنید. در نهایت، با اجرای پروژههای واقعی میتوانید آموختههای خود را به مهارت عملی تبدیل کنید.
به این منظور، پیشنهاد میکنیم از آموزشهای کاربردی فرادرس در زمینه تبلیغات و بازاریابی استفاده کنید. در فهرست زیر، به چند عنوان آموزشی مهم اشاره کردهایم:
- فیلم آموزش بازاریابی دیجیتال یا دیجیتال مارکتینگ Digital Marketing با گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش سئو یا بهینه سازی سایت با تکنیک های کاربردی SEO و گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش مقدماتی تبلیغات آنلاین و اینترنتی و طراحی کمپین های بازاریابی دیجیتال با گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش بازاریابی در شبکه های اجتماعی با گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش مبانی بازاریابی محتوا Content Marketing از فرادرس
- فیلم آموزش کسب و کار در اینستاگرام با گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش بازاریابی داده محور با گواهینامه از فرادرس

برای دسترسی به آموزشهای بیشتر، پیشنهاد میکنیم به صفحات زیر مراجعه کنید:
- مجموعه فیلم آموزش دیجیتال مارکتینگ از مقدماتی تا پیشرفته در فرادرس
- مجموعه فیلم آموزش تولید محتوا از مقدماتی تا پیشرفته در فرادرس
- مجموعه فیلم آموزش بازاریابی و تبلیغات از مقدماتی تا پیشرفته در فرادرس
بازاریابی موبایلی
«بازاریابی موبایلی» (Mobile Marketing) به استفاده از قابلیتهای گوشیهای هوشمند و سایر دستگاههای همراه برای برقراری ارتباط با مخاطبان و معرفی محصولات و خدمات گفته میشود. بسیاری از کاربران بخش زیادی از فعالیتهای روزمره خود، از جستجو و خرید گرفته تا ارتباط با برندها، را با موبایل انجام میدهند، حضور مؤثر کسبوکارها در این بستر اهمیت زیادی پیدا کرده است.
طراحی وبسایت متناسب با صفحه موبایل، توسعه اپلیکیشن و اجرای کمپینهای بازاریابی پیامکی از جمله روشهای رایج در بازاریابی موبایلی هستند. این روشها به برندها کمک میکنند تا در زمان و مکان مناسب در دسترس مخاطبان باشند و تجربهای سریع، ساده و متناسب با نیاز آنها ایجاد کنند.
اتوماسیون بازاریابی
بخشی از فعالیتهای بازاریابی، مثل ارسال ایمیل، پیگیری سرنخها و ارتباط با مشتریان، بهصورت مداوم تکرار میشوند و انجام دستی آنها میتواند زمان زیادی از تیم بازاریابی بگیرد. «اتوماسیون بازاریابی» (Marketing Automation) با سپردن این فعالیتها به ابزارهای خودکار، اجرای فرایندها را سریعتر و منظمتر میکند.
با استفاده از این ابزارها، میتوان در هر مرحله از سفر مشتری، پیام مناسب را در زمان مناسب برای او ارسال کرد و بدون نیاز به پیگیری مداوم، ارتباط با مخاطبان را ادامه داد. نتیجه این فرایند، صرفهجویی در زمان، افزایش بهرهوری تیم بازاریابی و ایجاد تجربهای شخصیتر برای مشتریان است.
برای نصب اپلیکیشن رایگان مجله فرادرس، کلیک کنید.
تبلیغات همسان
«تبلیغات همسان» (Native Advertising) نوعی از شاخه های دیجیتال مارکتینگ در تبلیغات است که ظاهر و محتوای آن با محیطی که در آن نمایش داده میشود، هماهنگ است. به همین دلیل، برخلاف تبلیغات سنتی، کمتر باعث اختلال در تجربه کاربر میشود. این تبلیغات معمولاً در قالب و ساختاری مشابه محتوای همان پلتفرم ارائه میشوند و بدون جلب توجه به شکل یک تبلیغ مستقیم، مخاطب را با پیام برند درگیر میکنند.
هماهنگی تبلیغ با محتوای اطراف باعث میشود کاربر راحتتر با آن ارتباط برقرار کند و احتمال مشاهده و تعامل با تبلیغ افزایش پیدا کند. در واقع، هدف تبلیغات همسان این است که پیام تبلیغاتی بهجای ایجاد مزاحمت، بخشی طبیعی از تجربه کاربر باشد.
تبلیغات نمایشی
«تبلیغات نمایشی» (Display Advertising) به تبلیغاتی گفته میشود که در قالب بنر، تصویر یا محتوای تعاملی در وبسایتهای مختلف نمایش داده میشوند. کسبوکارها میتوانند این تبلیغات را از طریق شبکههای تبلیغاتی مانند Google Display Network یا مستقیماً از وبسایتهایی که فضای تبلیغاتی ارائه میدهند، منتشر کنند. به این ترتیب، برند میتواند تبلیغات خود را در سایتهایی قرار دهد که مخاطبان هدف آنها در آنجا حضور دارند.
یکی از کاربردهای مهم تبلیغات نمایشی، «هدفگیری مجدد» (Retargeting) است. به این معنا که کاربر پس از بازدید از یک وبسایت، ممکن است تبلیغات همان برند را هنگام گشتوگذار در وبسایتهای دیگر مشاهده کند.
بازاریابی ویدیویی
«بازاریابی ویدیویی» (Video Marketing) به تولید و انتشار محتوای ویدئویی با هدف معرفی و بازاریابی محصولات، خدمات یا برند گفته میشود. ویدیو یکی از جذابترین قالبهای محتواست و میتواند پیام برند را به شکلی ملموستر و تأثیرگذارتر به مخاطب منتقل کند. ویدئوهای یوتیوب و شبکههای اجتماعی، تبلیغات ویدیویی، پخش زنده، وبینارها و ویدیوهای منتشرشده در وبسایت از رایجترین نمونههای این نوع بازاریابی هستند.
معرفی و نمایش نحوه عملکرد محصولات، آموزش و ارائه راهنما، انتشار نظرات و تجربههای مشتریان، نمایش پشتصحنه و روایت داستان برند از ایدههای محبوب بازاریابی ویدیویی هستند.
بازاریابی اینفلوئنسری
«بازاریابی اینفلوئنسری» (Influencer Marketing) به همکاری با افراد تاثیر برای معرفی محصولات یا خدمات به مخاطبان و دنبالکنندگان آنها گفته میشود. این افراد به دلیل ارتباط نزدیک و اعتمادی که با جامعه مخاطبان خود ایجاد کردهاند، میتوانند پیام یک برند را با اثرگذاری بیشتری به گروهی از مخاطبان جدید منتقل کنند.
یکی از مهمترین مزیتهای این روش، استفاده از اعتبار و ارتباطی است که اینفلوئنسر با مخاطبان خود دارد. البته برای موفقیت یک کمپین اینفلوئنسری، صرفاً انتخاب یک چهره شناختهشده کافی نیست؛ محتوای تبلیغاتی باید طبیعی، باورپذیر و متناسب با علایق مخاطبان باشد تا بتواند اعتماد آنها را جلب کند و ارتباطی واقعی با برند ایجاد شود.
بازاریابی همکاری در فروش
«بازاریابی همکاری در فروش» (Affiliate Marketing) روشی است که در آن کسبوکارها با افراد، وبسایتها یا مجموعههای دیگر همکاری میکنند تا محصولات یا خدماتشان را معرفی کنند. همکار فروش در ازای هر فروش یا اقدام موفقی که از طریق لینک یا کد اختصاصی او انجام شود، کمیسیون دریافت میکند.
این روش از نظر هدف تا حدی به بازاریابی اینفلوئنسری شباهت دارد زیرا هر دو میتوانند به برندها کمک کنند تا به مخاطبان جدیدی دست پیدا کنند و دامنه فعالیت خود را گسترش دهند. با این وجوود، تفاوت اصلی در مدل پرداخت است.
در بازاریابی همکاری در فروش، درآمد همکار معمولاً به نتیجه مستقیم فعالیت او، مانند تعداد فروش یا ثبت سفارش، وابسته است، اما اینفلوئنسرها اغلب در ازای تولید و انتشار محتوا، مبلغی ثابت دریافت میکنند و لزوماً پرداخت آنها به نتیجه مستقیم کمپین وابسته نیست.
جمعبندی
در این مطلب از مجله فرادرس انواع و شاخه های دیجیتال مارکتینگ را شناختیم. همانطور که دیدیم، هر یک از این روشها نقش متفاوتی در مسیر جذب، تعامل، تبدیل و حفظ مشتری دارند و نمیتوان یک روش را برای همه کسبوکارها بهترین گزینه دانست.
در جدول زیر، یک جدول جمعبندی از این روشها به همراه توضیحی مناسب برای هرکدام آوردهایم.
| شاخههای دیجیتال مارکتینگ | توضیح کوتاه |
| بازاریابی محتوایی | تولید و انتشار محتوای ارزشمند و مرتبط برای جذب، آموزش و حفظ مخاطبان هدف |
| سئو | بهینهسازی وبسایت و محتوا برای بهبود رتبه در نتایج موتورهای جستجو و جذب ترافیک رایگان |
| بازاریابی شبکههای اجتماعی | استفاده از پلتفرمهای اجتماعی برای معرفی برند، تعامل با مخاطبان و تبلیغ محصولات یا خدمات |
| بازاریابی ایمیلی | ارسال ایمیلهای هدفمند و شخصیسازیشده برای حفظ مشتری، پرورش سرنخ و افزایش فروش |
| تبلیغات کلیکی | نمایش تبلیغات در موتورهای جستجو و پلتفرمهای دیجیتال و پرداخت هزینه به ازای هر کلیک |
| بازاریابی موبایلی | برقراری ارتباط با مخاطبان از طریق موبایل، اپلیکیشن، پیامک و وبسایتهای سازگار با موبایل |
| اتوماسیون بازاریابی | خودکارسازی فعالیتهای تکراری بازاریابی مانند ارسال ایمیل، پیگیری سرنخها و ارتباط با مشتریان |
| تبلیغات همسان | نمایش تبلیغات در قالبی هماهنگ با محتوای پلتفرم، بهگونهای که بخشی طبیعی از تجربه کاربر به نظر برسد. |
| تبلیغات نمایشی | نمایش تبلیغات تصویری، بنری یا تعاملی در وبسایتها و شبکههای تبلیغاتی مختلف |
| بازاریابی ویدیویی | تولید و انتشار ویدئو برای معرفی محصولات، آموزش، داستانگویی برند و افزایش تعامل با مخاطبان |
| بازاریابی اینفلوئنسری | همکاری با افراد تأثیرگذار برای معرفی محصولات یا خدمات به جامعه مخاطبان و دنبالکنندگان آنها |
| بازاریابی همکاری در فروش | همکاری با افراد یا مجموعههای دیگر برای معرفی محصولات و پرداخت کمیسیون بر اساس فروش یا نتیجه |
سوالات متداول
در بخش پایانی مطلب، به چند سوال پرتکرار در مورد شاخه های دیجیتال مارکتینگ پاسخ میدهیم.
برای شروع دیجیتال مارکتینگ از کدام شاخه شروع کنیم؟
بهتر است ابتدا هدف اصلی کسبوکار و مخاطب هدف مشخص شود. اگر هدف، جذب پایدار مخاطب از موتورهای جستجو باشد، سئو و بازاریابی محتوایی نقطه شروع مناسبی هستند. اگر هدف اصلی افزایش آگاهی از برند و تعامل با مخاطبان باشد، شبکههای اجتماعی میتوانند انتخاب مناسبتری باشند. برای جذب سریع ترافیک و مشتری نیز میتوان از تبلیغات کلیکی کمک گرفت.
آیا سئو و بازاریابی محتوا با یکدیگر تفاوت دارند؟
بله. بازاریابی محتوا بر تولید و ارائه محتوای ارزشمند برای مخاطب تمرکز دارد ولی سئو مجموعهای از تکنیکها برای افزایش دیده شدن محتوا و صفحات وبسایت در نتایج جستجو است. این دو روش ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند و معمولاً اجرای همزمان آنها نتیجه بهتری ایجاد میکند.
آیا استفاده از همه شاخه های دیجیتال مارکتینگ ضروری است؟
خیر، استفاده از همه کانالها ضروری و لزوما مقرونبهصرفه نیست. بهتر است کسبوکار چند شاخه را بر اساس مخاطب، هدف و منابع خود انتخاب کند و پس از بررسی نتایج، سرمایهگذاری روی کانالهای مؤثرتر را افزایش دهد. در واقع، ترکیب مناسب کانالها مهمتر از تعداد آنها است.












